روش ساخت مخزن آب فلزی قدمبهقدم: انتخاب جنس، محاسبه ضخامت ورق، پوشش بهداشتی و تست آبگیری. همراه با نکتههای مخزن آب کوچک.
اول جنس: فولاد، گالوانیزه یا استیل؟
روش ساخت مخزن آب بیشتر از هر چیز به جنس آن بستگی دارد. هر سه گزینه فلزی آب را خوب نگه میدارند. فرقشان در قیمت اولیه، نگهداری و عمر است.
| جنس | مزیت | محدودیت | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| فولاد کربنی با پوشش اپوکسی | ارزانترین، بدون محدودیت ابعاد | پوشش داخلی باید دورهای بازرسی و ترمیم شود | مخزنهای بزرگ آب صنعتی و آتشنشانی |
| گالوانیزه گرم | حفاظت از خوردگی بدون رنگ داخلی | اندازه مخزن جوشی به ابعاد وان گالوانیزه محدود است | آب شرب و کشاورزی، مخزن هوایی |
| استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ | بدون پوشش، بهداشتی، عمر بالا | قیمت ورق چند برابر فولاد | آب شرب، RO و مخزن آب کوچک |
حجم و شکل مخزن
حجم مخزن آب شرب از مصرف روزانه ضربدر تعداد روزهایی که باید ذخیره داشته باشید به دست میآید. مخزن آتشنشانی حساب جداگانه دارد و حجمش را ضوابط آتشنشانی تعیین میکند، نه مصرف روزمره. اگر هر دو را در یک مخزن میگذارید، خروجی مصرف باید بالاتر از حجم ذخیره آتشنشانی باشد تا آن حجم هیچوقت خالی نشود.
مخزن استوانهای عمودی کمترین وزن ورق را به ازای هر لیتر دارد. مخزن افقی برای جایی است که ارتفاع محدود است و مخزن مکعبی برای فضاهای تنگ مثل موتورخانه و پشتبام. مخزن مکعبی ورق تخت دارد و زیر فشار آب شکم میدهد. برای همین تقویتکننده میخواهد و به ازای هر لیتر سنگینتر از مخزن استوانهای است.
ضخامت ورق مخزن آب چطور محاسبه میشود؟
فشار آب در پایین مخزن از همه جا بیشتر است و به ارتفاع ستون آب بستگی دارد، نه به حجم. در مخزنهای ذخیره اتمسفریک، API 650 ضخامت هر کورس پوسته را با روش یکفوتی حساب میکند: ضخامت برابر است با ۴٫۹ ضربدر قطر (متر) ضربدر ارتفاع آب منهای ۰٫۳ متر، ضربدر چگالی نسبی، تقسیم بر تنش مجاز ورق (مگاپاسکال)، بهعلاوه خوردگی مجاز.
برای یک مخزن ۲۰ هزار لیتری با قطر ۲٫۵ و ارتفاع ۴٫۱ متر، این فرمول کمتر از نیم میلیمتر ضخامت میدهد. ولی API 650 برای مخزن با قطر کمتر از ۱۵ متر حداقل ۵ میلیمتر ضخامت ساخت را الزامی میداند. پس در مخزنهای آب کوچک و متوسط، حداقل ضخامت ساخت حاکم است و در مخزنهای بزرگ، فشار آب.
برای اینکه این حساب را برای ابعاد خودتان ببینید، از محاسبه آنلاین مخزن آب استفاده کنید. ضخامت هر کورس، وزن و ابعاد بهینه را نشان میدهد.
ساخت و جوشکاری
ساخت مخزن آب همان مسیر کلی هر مخزن فلزی را دارد: برش، نورد، مونتاژ کورسها، جوش کف و سقف و نصب نازلها. جزئیات این مسیر را در مقاله مراحل ساخت مخزن نوشتهایم. نکته خاص مخزن آب شرب این است که هر جوش داخلی باید صاف و بدون حفره باشد، چون پوشش روی جوش ناصاف خوب نمینشیند و همانجا زودتر خراب میشود.
- ورودی از بالا و خروجی کمی بالاتر از کف تا رسوب وارد لوله مصرف نشود
- سرریز و تخلیه کف
- دریچه بازدید روی سقف و بدنه
- هواکش با توری برای جلوگیری از ورود حشره و گرد و خاک
- سطحسنج و نردبان
پوشش داخلی مخزن آب شرب
مخزن فولادی آب شرب پوشش اپوکسی مخصوص آب آشامیدنی میخواهد که گواهی تماس با آب شرب داشته باشد. سطح قبل از رنگ باید کاملاً تمیز و زبر شود. مخزن هم تا وقتی پوشش کامل پخت نشده، پر نمیشود. اگر زودتر پر شود، طعم و بوی حلال وارد آب میشود.
مخزن گالوانیزه و مخزن استیل پوشش داخلی ندارند. در گالوانیزه لایه روی نقش محافظ را دارد و در استیل لایه اکسید کروم.
تست آبگیری و ضدعفونی
قبل از تحویل، مخزن تا لبه پر میشود و معمولاً یک شبانهروز میماند. همه جوشها، بهخصوص جوش کف به بدنه، از بیرون بازدید میشوند. هر لکه خیس یعنی نشتی. این همان آزمون هیدرواستاتیک مخزنهای اتمسفریک است که ما در کارخانه خودمان انجام میدهیم.
مخزن آب شرب بعد از نصب و پیش از بهرهبرداری شستوشو و با کلر ضدعفونی میشود. این کار معمولاً با بهرهبردار است، ولی باید در برنامه پروژه دیده شده باشد.
مخزن آب کوچک
برای مخزنهای زیر چند هزار لیتر، مخزن استیل اغلب انتخاب اقتصادیتری است. ورقش نازک است، رنگ نمیخواهد و تقریباً نگهداری ندارد. در این اندازهها، حداقل ضخامت ساخت و هزینه متعلقات سهم بیشتری از قیمت دارند تا خود حجم.
جنس را با مصرف آب انتخاب کنید، شکل را با فضای نصب، و ضخامت را بگذارید محاسبه تعیین کند. مخزنی که تست آبگیری را در کارخانه گذرانده باشد، در محل نصب کمترین دردسر را دارد.



